Węzły chłonne

Węzły chłonne (węzły limfatyczne) (łac. noduli lymphatici) są połączone z naczyniami limfatycznymi i stanowią pojedyncze narządy pełniące funkcję tak jakby oczyszczalni przefiltrowującej przepływającą przez nie chłonkę. Są również miejscem produkcji limfocytów (komórek układu odpornościowego).

Węzły chłonne mają owalny, fasolowaty kształt o wielkości do 3 cm. Mogą występować pojedynczo lub układać się w grupy liczące od 2 do 15 węzłów. Położenie węzłów chłonnych jest różne, praktycznie występują w pobliżu wszystkich narządów, skąd zbierają odpływającą z nich chłonkę. Jeden narząd może posiadać odpływ do kilku grup węzłów. Te węzły, które zaopatrują konkretny narząd lub okolicę noszą nazwę węzłów regionalnych np. dla kończyny górnej są to węzły pachowe. W prawidłowych warunkach są one zwykle niewyczuwalne. W przypadku odczynowego powiększenia wskazują na obszar dotknięty procesem chorobowym.

Węzły chłonne od zewnątrz węzły otoczone są torebką włóknistą wnikającą w głąb narządu w postaci beleczek. Od strony wypukłej wnikają naczynia chłonne doprowadzające, od wklęsłej (tzw. wnęki) wychodzą naczynia odprowadzające, a także wnikają naczynia i nerwy zaopatrujące węzeł. W budowie wewnętrznej odróżnia się zewnętrznie znajdującą się korę oraz położony pośrodku rdzeń. Kora zwiera grudki chłonne, w których powstają limfocyty. Pod torebką włóknistą, w korze, znajdują się zatoki brzeżne, do których dopływa chłonka z naczyń doprowadzających. Następnie poprzez zatoki pośrednie rdzenia i zatokę końcową wnęki chłonka odpływa do naczyń odprowadzających. Odpływająca chłonka wzbogacona zostaje w wytworzone w węźle limfocyty.

Węzły chłonne pełnią funkcję zapory chroniącej przed rozsiewem drobnoustrojów patogennych. Zachodzi w nich prezentacja obcych antygenów, produkcja limfocytów i przeciwciał, co często przejawia się ich powiększeniem. Mogą być również punktem wyjścia choroby nowotworowej (np. chłoniaków) lub drogą szerzenia się nowotworów z ognisk pierwotnych.

Rodzaje węzłów chłonnych w organizmie

Węzły chłonne głowy i szyi: potyliczne, zamałżowinowe, przyusznicze, policzkowe i językowe, podżuchwowe, podbródkowe, zagardłowe, podgnykowe, przedkrtaniowy, przedtchawicze, nadmostkowe, nadobojczykowe.

Węzły chłonne kończyny górnej znajdujące się powierzchownie: łokciowy powierzchowny, naramienno-piersiowe, barkowe oraz głębokie: pachowe boczne, pachowe piersiowe, pachowe podłopatkowe, pachowe środkowe i szczytowe.

Węzły chłonne klatki piersiowej: piersiowo-nabrzuszne, mostkowe, międzypiersiowe, międzyżebrowe oraz trzewi: śródpiersiowe przednie, śródpiersiowe tylne i środkowe (tchawiczo-oskrzelowe, oskrzelowo-płucne, płucne, okołoaortalne).

Węzły chłonne brzucha i miednicy leżące zaotrzewnowo: trzewne, lędźwiowe, biodrowe, krzyżowe oraz węzły chłonne trzewi: żołądkowe, trzustkowo-śledzionowe, wątrobowe, krezkowe, krętniczo-okrężnicze, okrężnicze, odbytowo-odbytnicze, pęcherzowe, przymaciczne.

Węzły chłonne kończyny dolnej leżące powierzchownie: pachwinowe oraz głębokie: piszczelowy przedni, podkolanowe, pachwinowe głębokie.

Układ limfatyczny

Pytania anatomiczne

• Jak są unerwione zęby?
• Jakie grudki chłonne znajdują się w błonie śluzowej jelita cienkiego?
• Co to jest część promienista kory nerki?
• Jaka zatoka należy do grupy dolnej?
• Jaka część ściany macicy jest najgrubsza?
• Gdzie należy szukać piramidy i oliwki?
• Jaka część nadnercza jest najsilniej unerwiona?
• Jaki splot nerwowy posiada jelito cienkie?
• Z czego składa się jama nosowa?
• Gałęziami jakiej tętnicy są tętnice wargowe?
• Jakie jest położenie wnęki nerki w stosunku do kręgosłupa?

Budowa anatomiczna

Test anatomiczny

• Test Układ kostno-stawowy
• Test Układ mięśniowy
• Test Układ nerwowy
• Test Układ oddechowy
• Test Układ pokarmowy
• Test Układ krążenia
• Test Układ moczowy
• Test Układ płciowy męski
• Test Układ płciowy żeński
• Test Układ wewnątrzwydzielniczy
• Test Skóra
• Test Układ limfatyczny