Przydatki skóry

Do przydatków skóry zalicza się mieszki włosowe, gruczoły, paznokcie.

Mieszek włosowy

Mieszek włosowy jest strukturą złożoną z nabłonka i tkanki łącznej. Tkanka łączna tworzy brodawkę włosa zaopatrzoną w włókna nerwowe i naczynia. Z nabłonka powstaje natomiast sam włos i jego pochewka. Pomiędzy brodawką a warstwą nabłonkową znajdują się komórki barwnikowe (melanocyty) nadające włosu odpowiednią barwę.

W okresie wzrostu włosa można rozróżnić 3 okresy. Pierwszy to okres wzrostu, w którym znajduje się nie mniej niż 3/4 włosów na głowie. Na tym etapie włos jest dobrze wykształcony. Niewielka część włosów ulega zmianom wstecznym, podczas których włos przesuwa się ku górze oddalając od brodawki. Zaledwie 1/10-2/10 włosów przesuwa się jeszcze bardziej ku górze, tak by przy brodawce mógł utworzyć się nowy włos. Ten okres nosi nazwę okresu spoczynkowego. Najdłużej trwającym procesem jest okres wzrostu, który trwa kilka lat. Stan spoczynku trwa zaledwie 3 miesiące. Za wzrost i nasilenie owłosienia odpowiadają głównie androgeny.

Paznokcie

Paznokcie są wytworem naskórka, zatem zbudowane są z macierzy płytki paznokcia, z której powstaje zrogowaciała płytka paznokciowa oraz znajdującego się pod płytką łożyska. Paznokieć otoczony jest wałem naskórkowym stabilizującym płytkę.

Gruczoły potowe

Gruczoły potowe mogą występować na całej skórze, jako gruczoły erykrynowe, które biorą udział w termoregulacji poprzez wydzielanie potu lub mogą być rozmieszczone w bliskim sąsiedztwie mieszków włosowych, jako gruczoły apokrynowe. Te ostatnie mieszczą się głównie w okolicach pach, odbytu, okolicy płciowej, brodawek sutkowych i powiek, a produkowanie wydzieliny możliwe jest dopiero po okresie dojrzewania.

Gruczoły potowe zbudowane są z części wydzielniczej, przewodu odprowadzającego wytwarzaną wydzielinę oraz jego ujścia.

Gruczoły łojowe

Gruczoły łojowe występują zawsze w asyście mieszka włosowego. Ich wydzielina uchodzi pomiędzy pochewkę a włos, a tylko nieznaczna część uchodzi bezpośrednio na skórze. Łój usuwany jest dzięki działalności mięśnia przywłosowego, a sam tworzy barierę ochronną przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych w tym bakterii. Wydzielanie podlega regulacji hormonalnej, czyli największe jest w czasie dojrzewania.

Dorota Kozera
  • S. Jabłońska, S. Majewski: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową.