anatomia24.pl & główka
Moczowód .. główną dolną po stronie prawej. Ponadto po stronie lewej przylega do moczowodu zgięcie dwunastniczo - czcze, po prawej zaś część zstępująca dwunastnicy. W stosunku do krezki moczowód przebiega po stronie lewej poniżej lub powyżej krezki esicy, po prawej powyżej lub poniżej krezki jelita cienkiego. C... Pęcherz moczowy .. Główny udział w opróżnianiu pęcherza odgrywają mięśnie brzucha. Następnie dochodzi do rozluźnienia zwieraczy. Unaczynienie tętnicze pęcherza moczowego pochodzi od tętnic pęcherzowych górnych, dolnych oraz odbytniczej środkowej będących odgałęzieniami tętnicy biodrowej wewnętrznej. Układ żylny tworzy...
Jama nosowa .. głównie przez wyrostek podniebienny szczęki oraz kość podniebienną. Ścianę górną tworzą kość czołowa, sitowa i klinowa. Ściana przyśrodkowa utworzona przez przegrodę nosa, składa się z części kostnej ( kość sitowa i lemiesz ), chrzęstnej i błoniastej. Ściana boczna zawiera małżowiny nosowe ( dolna, ... Tchawica .. główne. Miejsce podziału to rozdwojenie tchawicy. Narząd ten znajduje się do przodu od przełyku odpowiadając położeniem względem kręgosłupa odcinkowi C6 - Th5. Dodatkowo z przodu na poziomie górnych chrząstek tchawicy przylega gruczoł tarczowy. Niżej znajduje się żylny splot tarczowy nieparzysty, tę...
Oskrzela główne .. główne ( łac. bronchi principales ) powstają w miejscu rozdwojenia tchawicy a kończą w miejscu wejścia do płuc ( wnęka płuc ) by tam ulec podziałowi na mniejsze odgałęzienia tworząc drzewo oskrzelowe. Do tyłu od oskrzela lewego znajduje się przełyk. Oskrzela główne skierowane są ku dołowi i bocznie... Drzewo oskrzelowe .. głównego wyróżnia się kolejno oskrzela płatowe, segmentowe, podsegmentowe ulegające kolejnym podziałom aż do oskrzelików końcowych. Przy podziale przekrój i długość zmniejsza się. Od oskrzelików końcowych odchodzą oskrzeliki oddechowe tworzące przewodziki pęcherzykowe zakończone pęcherzykami płucnym...
Płuca .. głównie za produkcję substancji fosfolipidowej ( surfaktantu ), która jest związkiem powierzchniowo czynnym obniżającym napięcie powierzchniowe pęcherzyków płucnych, co chroni je przed zapadaniem się i zmniejsza opór sprężysty podczas pracy oddechowej. Unaczynienie w przypadku płuc jest nieco bardzi... Fizjologia oddychania .. głównie przy udziale hemoglobiny, a dwutlenek węgla transportowany jest głównie w postaci wodorowęglanów, w mniejszym stopniu w formie rozpuszczonej lub związanej z hemoglobiną. Dorota Kozera A. Bochenek, M. Reicher: Anatomia człowieka, Tom II. W. Z. Traczyk, A. Trzebski: Fizjologia człowieka z elem...
Śródpiersie .. główna górna, łuk aorty, nerwy błędne z odchodzącymi nerwami krtaniowymi wstecznymi, pień współczulny, przełyk, tchawica, węzły chłonne przytchawicze i tchawiczo - oskrzelowe oraz przewód piersiowy. Śródpiersie przednie zawiera więzadło mostkowo - osierdziowe, gałęzie śródpiersiowe odchodzące od tęt... Układ płciowy męski .. głównie z drogi wyprowadzającej nasienie, czyli z jąder, najądrzy, nasieniowodów, pęcherzyków nasiennych, gruczołu krokowego i wspólnej z układem moczowym cewki moczowej. W przypadku mężczyzn większość narządów płciowych położonych jest zewnętrznie. Jądra wraz z najądrzami mieszczą się w worku moszn...
Jądro .. głównej dolnej, zaś po lewej najpierw do żyły nerkowej lewej. Chłonka odpływa do węzłów lędźwiowych i węzłów pachwinowych powierzchniowych. Jądro zaopatrywane jest przez nerwy pochodzące ze splotu trzewnego i nerkowego, które tworzą splot jądrowy. Ośrodek wytryskowy znajduje się w odcinku lędźwiowym... Najądrze .. głównej dolnej, zaś po lewej najpierw do żyły nerkowej lewej. Odpływ chłonki odbywa się do węzłów chłonnych pachwinowych powierzchownych. Najądrze podobnie jak jądro zaopatrywane jest przez nerwy pochodzące ze splotu trzewnego i nerkowego, które tworzą splot jądrowy. Dorota Kozera A. Bochenek, M. Re...
Jajnik .. głównie są to pęcherzyki małe i niedojrzałe zwane pęcherzykami pierwotnymi. Kolejne stadia to pęcherzyki wtórne i dojrzewające ( tzw. pęcherzyki Graafa ). Po okresie dojrzewania pęcherzyk pęka i uwalnia jajo, czyli komórkę jajową. Pęknięty pęcherzyk przekształca się zaś w ciałko żółte, czyli gruczoł... Macica .. głównie z mięśni gładkich i naczyń. Błona śluzowa trzonu zwiera gruczoły maciczne i wysłana jest nabłonkiem jednowarstwowym walcowatym zawierającym migawki, których ruch odbywa się w kierunku pochwy. W szyjce nabłonek jednowarstwowy walcowaty sięga do ujścia macicy, gdzie prawidłowo przechodzi w wie...
Układ wewnątrzwydzielniczy .. Główne narządy wydzielania wewnętrznego i produkowane przez nie hormony to: przysadka mózgowa ( prolaktyna, hormon wzrostu, adrenokortykotropina, hormon tyreotropowy, gonadotropiny ), podwzgórze ( hormon uwalniający hormon tyreotropowy, oksytocyna i wazopresyna ), tarczyca ( tyroksyna i trójjodotyro... Przysadka .. główne hormony przysadki. W jego obrębie wyróżniono część pośrednią, główną i guzową sięgającą do lejka. Płat tylny przysadki, zwany nerwowym łączy się z lejkiem. Włókna nerwowe biegnące z wyżej położonego podwzgórza biegną w kierunku płata tylnego w postaci drogi nadwzrokowo - przysadkowej, gdzie u...
Tarczyca .. głównie płaty gruczołu, węzina otrzymuje dopływ krwi od tętnicy tarczowej najniższej. Odpływ krwi odbywa się przez splot tarczowy nieparzysty do żył tarczowych górnych, dolnych i najniższych. Chłonka uchodzi do węzłów szyjnych głębokich bezpośrednio lub przez węzeł przedkratniowy, węzły tchawicze i ... Nadnercza .. główną dolną, wątrobą i otrzewną. Od dołu styka się z nerką. W budowie wewnętrznej zwraca uwagę podział na zewnętrznie znajdującą się korę oraz wewnętrznie położony rdzeń. Kora składa się z trzech warstw i stanowi przeważającą część narządu. Najbardziej zewnętrzna warstwa kłębkowata, niżej położona ...
Przydatki skóry .. głównie androgeny. Paznokcie Paznokcie są wytworem naskórka, zatem zbudowane są z macierzy płytki paznokcia, z której powstaje zrogowaciała płytka paznokciowa oraz znajdującego się pod płytką łożyska. Paznokieć otoczony jest wałem naskórkowym stabilizującym płytkę. Gruczoły potowe Gruczoły potowe mo... Układ pokarmowy .. główna fabryka przemian metabolicznych organizmu. W zależności od zapotrzebowania magazynuje lub uwalnia zasoby glukozy, bierze udział w przemianie białek, tłuszczy, magazynuje witaminy, wytwarza kwasy żółciowe oraz bierze udział w detoksykacji. Dorota Kozera A. Bochenek, M. Reicher: Anatomia człowi...
Jama ustna .. Główne gruczoły to: ślinianka przyuszna, podżuchwowa i podjęzykowa występujące obustronnie. Dorota Kozera A. Bochenek, M. Reicher: Anatomia człowieka, Tom II. A. Szczeklik: Choroby wewnętrzne, Tom I. J. Bullock, J. Boyle, M. B. Wang: Fizjologia, seria NMS... Ślinianki Główne ślinianki to ślinianka przyuszna, podżuchwowa i podjęzykowa występujące obustronnie. Ślinianka przyuszna ( tzw. przyusznica ) jest największą ślinianką znajdującą się powierzchownie na bocznej części twarzy do przodu od małżowiny usznej w dole zażuchwowym ograniczonym od przodu gałęzią żuchwy...
Przełyk .. głównej górnej. Odpływ chłonki odbywa się do węzłów szyjnych głębokich oraz śródpiersiowych. Dorota Kozera A. Bochenek, M. Reicher: Anatomia człowieka, Tom II. A. Szczeklik: Choroby wewnętrzne, Tom I. J. Bullock, J. Boyle, M. B. Wang: Fizjologia, seria NMS... Wątroba .. głównej dolnej, żołądka, dwunastnicy, okrężnicy, nerek i nadnerczy oraz wnęka między płatem ogoniastym a czworobocznym. Do wnęki wnika więzadło wątrobowo - dwunastnicze, żyła wrotna, tętnica wątrobowa właściwa, nerwy, a wychodzą przewód wątrobowy wspólny i naczynia chłonne. Dodatkowo wątroba pokryta...
Trzustka .. główna dolna i aorta. W miąższu trzustki biegną dwa większe przewody wyprowadzające sok trzustkowy. Jest to przewód trzustkowy i przewód trzustkowy dodatkowy utworzone z połączenia mniejszych przewodzików. Większy przewód trzustkowy ( przewód Wirsunga ) biegnie przez cały miąższ rozpoczynając się w ... Otrzewna .. głównie na swojej przedniej powierzchni. Otrzewna umożliwia ruchy jelit, zapewnia ochronę przed zakażeniem. Otrzewna unerwiona jest przez nerwy międzyżebrowe, nerwy splotu lędźwiowego, nerw przeponowy oraz nerwy poszczególnych narządów. Dorota Kozera A. Bochenek, M. Reicher: Anatomia człowieka, Tom ...
Układ krążenia .. główny narząd napędowy układu krążenia, tętnice, żyły oraz mikrokrążenie w postaci włośniczek. Układ naczyniowy można również podzielić na układ krążenia duży ( obwodowy ) oraz mały ( płucny ). Przepływ krwi, oprócz mechanizmu napędowego, jakim jest serce, możliwy jest również dzięki różnicy ciśnien... Serce .. głównie lewy. Przy podstawie serca znajdują się wszystkie naczynia krążenia, zarówno małego jak i dużego tworzące koronę serca, za pomocą której serce jest umocowane w klatce piersiowej. Z komory lewej uchodzą na powierzchni przedniej przedsionków aorta, z prawej pień płucny. Do podstawy serca zaś w...
Układ przewodzący serca .. głównych z przedsionkiem prawym. Wytwarza rytm o częstości 60 - 100 / min. Wygenerowane pobudzenie rozprzestrzenia się na mięsień przedsionkowy i dociera do węzła przedsionkowo - komorowego skąd pobudzenie dociera do mięśnia komór. Węzeł zatokowo - przedsionkowy jest stacją nadrzędną, częstotliwość ... Aorta i gałęzie aorty .. główną, jest jedynym naczyniem prowadzącym krew z serca na obwód. Ma kształt laski pasterskiej z zaokrągloną rączką. Średnica aorty waha się średnio między 2 - 3 cm. Aorta uchodzi z lewej komory serca nieco do góry i w stronę prawą ( część wstępująca ), na wysokości drugiego stawu mostkowo - żebrowe...
Układ żylny .. główną górną ( łac. vena cava superior ), która powstaje z połączenia dwóch żył ramienno - głowowych, a te z kolei z połączenia żył podobojczykowych i szyjnych oraz żyłę główną dolną ( łac. vena cava inferior ) biegnącą na tylniej ścianie tułowia po prawej stronie od kręgosłupa. Żyła główna dolna po... Śledziona .. głównie przez narządy sąsiednie. Uproszczając można przyjąć, że przypomina połączone ze sobą cząstki pomarańczy. Długość śledziony wynosi 12 cm, szerokość około 7 cm. Przeciętna masa to 150 - 200 g. Jednak w stanach chorobowych rozmiary i waga śledziony mogą ulec zmianie. Narząd odznacza się dużą ru...
Grasica .. głównie w okresie płodowym i dziecięcym. Okresem, w którym grasica jest najbardziej rozwinięta jest, z tego wniosek, wiek dziecięcy. Występuje już u noworodków, jako narząd wielkości do 15 g by w wieku 2 - 3 lat osiągnąć największą wielkość około 37 g. W okresie dojrzewania narząd zaczyna zanikać i ... Mięśnie głowy .. Głównym zadaniem mięśni tej okolicy jest zwieranie szpary ust, wysuwanie, uwypuklanie lub chowanie ust, obniżanie lub pociąganie kąta ust ku górze. Biorą one, zatem czynny udział w mówieniu, śmianiu się, gwizdaniu czy ssaniu. Mięśnie znajdujące się w otoczeniu nozdrzy powodują ich zwieranie lub rozw...
Mięśnie szyi .. głów. Rozpoczyna się na końcu mostkowym obojczyka i powierzchni przedniej rękojeści mostka, kończy na wyrostku sutkowatym kości skroniowej oraz bocznej części kości potylicznej. W pozycji leżącej umożliwia podniesienie głowy, zaś przy ustalonej głowie unosi mostek ( podczas wdechu ). Przy jednostron... Mięśnie ramienia .. głów: głowy długiej i krótkiej. Głowa długa rozpoczyna się na łopatce, w okolicy nad panewką stawu ramiennego, a głowa krótka na wyrostku kruczym łopatki. Obie głowy łączą się następnie ze sobą w jeden mięsień biegnący ku dołowi i do przodu kończący się na kości promieniowej przedramienia. Wynika st...
Mięśnie ręki .. głównej grupy: mięśnie kłębu, kłębika i środkowe dłoni. Do mięśni kłębu należą: odwodziciel krótki, zginacz krótki, przeciwstawiacz i przywodziciel. Mięśnie te posiadają przede wszystkim przyczepy na paliczku kciuka. Dzięki temu możliwe jest odwodzenie i przeciwstawianie lub przywodzenie kciuka, zgi... Mięśnie kończyny dolnej .. głównym narządem ruchu człowieka. Stąd kończyna dolna często narażona jest na urazy. Jednak w obrębie kończyn dolnych ( zwichnięcia, złamania ) są one rzadsze w porównaniu z kończyną górną. Ze względu na przyjęcie pionowej postawy ciała kończyny dolne są elementem podporowym ciała. Podczas chodzenia...
Mięśnie uda .. głów kończących się jednym wspólnym ścięgnem na rzepce i kości piszczelowej. Są to mięsień prosty uda, obszerny pośredni, przyśrokowy i boczny. Poza funkcją prostowania stawu kolanowego, mięsień prosty dzięki swym przyczepom początkowym na kości biodrowej umożliwia zgięcie w stawie biodrowym. W skła... Przepona .. głównej dolnej. Funkcja przepony polega na powiększaniu objętości klatki piersiowej kosztem jamy brzusznej. Dzięki skurczowi mięsień spłaszcza się i obniża. Dochodzi do spadku panującego ciśnienia w obrębie jamy klatki piersiowej a w rezultacie zassania powietrza do płuc. Podczas wydechu ulega rozlu...
Mięśnie dna miednicy .. Głównym zadaniem mięśnia jest wzmocnienie dna miednicy. Unaczynienie: tętnica krzyżowa boczna. Unerwienie: nerwy rdzeniowe S3 - S4. Mięsień zwieracz zewnętrzny odbytu ( łac. mulsculus sphincter ani externus ) jest pojedynczym mięśniem, który obejmuje odbytnicę. Ma kształt owalny. Znajduje się zewnęt... Układ kostno-stawowy .. głównie z komórek tłuszczowych nieprodukujących krwinek krwi. Z zewnątrz kość tworzy istota zbita pokryta okostną, a w części stawowej chrząstką stawową. Pod istotą zbitą znajduje się istota gąbczasta. U człowieka występują również kości pneumatyczne, czyli takie, które zawierają przestrzenie wypełn...
Kręgosłup .. główną ruchomą podporą ciała. Składa się z 33 - 34 kręgów: 7 szyjnych, 12 piersiowych, 5 lędźwiowych, 5 krzyżowych oraz 4 - 5 guzicznych. Znajduje się w części grzbietowej ciała. Biegnie od podstawy czaszki do dolnej części tułowia. Kręgi tworzące kręgosłup są nieparzystymi różnokształtnymi kośćmi s... Połączenia kręgów .. głównie za ruchy zgięcia głowy do przodu i tyłu oraz nieznacznie na boki. Staw szczytowo - obrotowy utworzony przez powierzchnie stawowe pierwszego i drugiego kręgu szyjnego. Wzmacniają go więzadło krzyżowe kręgu szczytowego i wierzchołka zęba. Staw odpowiedzialny jest za ruchy obrotowe głowy, przy ...
Klatka piersiowa .. główki i szyjki żebra. Na bocznej powierzchni szyjki znajduje się guzek żebra. Miejsce to określa się kątem żebra. Od guzka żebra do przedniej części żebra na dolnym brzegu biegnie bruzda dla naczyń i nerwów międzyżebrowych. Pierwsze żebro różni się wyglądem od pozostałych. Jest ono krótkie i płaski... Kość ramienna .. główki i łączy się z dołkiem kości promieniowej. Nad bloczkiem na powierzchni przedniej znajduje się wgłębienie - dół dziobiasty, a na powierzchni tylnej - dół wyrostka łokciowego. Natomiast nad główką kości ramiennej na powierzchni przedniej znajduje się dół promieniowy. Staw ramienny tworzy głowa ...
Kości przedramienia .. główka kości ramiennej oraz dołek głowy kości promieniowej. Jest to staw kulisty. Staw wzmacniają więzadło poboczne łokciowe i poboczne promieniowe. Staw promieniowo - łokciowy bliższy stanowi połączenie obwodu głowy kości promieniowej z wcięciem promieniowym kości łokciowej. Jest to staw obrotowy w... Kości ręki .. główkowata i haczykowata. Kości śródręcza tworzy pięć kości długich. Końcem bliższym ( podstawą ) łączą się stawowo z nadgarstkiem i sąsiednią kością śródręcza. Koniec dalszy ( głowa ) łączy się z podstawą paliczka bliższego. W przestrzeniach międzykostnych pomiędzy kośćmi śródręcza znajdują się mię...
Obręcz miednicza .. główne oparcie dla miednicy. Gałąź kości kulszowej odchodzi prawie pod kątem prostym w okolicy guza kulszowego i kieruje się do przodu i przyśrodkowo łącząc s gałęzią dolną kości łonowej. Kość łonowa Kość łonowa ( łac. os pubis ) stanowi najbardziej wysuniętą ku przodowi część kości miednicznej, wsp... Układ nerwowy .. głównie acetylocholiny, noradrenaliny i dopaminy. W przypadku łuków odruchowych złożonych występują dodatkowe neurony, wstawkowe, pomiędzy neuronem czuciowym a ruchowym. Układ nerwowy składa się z ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego oraz układu autonomicznego. Dorota Kozera A. Bochenek, M. Rei...
Kresomózgowie .. Główną strukturą układu pozapiramidowego jest gałka blada. Dorota Kozera A. Bochenek, M. Reicher: Anatomia człowieka, Tom IV i V. J. Sokołowska - Pituchowa: Anatomia człowieka. B. K. Gołąb: Anatomia czynnościowa ośrodkowego układu nerwowego... Most, rdzeń przedłużony, komora czwarta .. głównie z komory czwartej, zawiera jądra nerwów czaszkowych ( językowo - gardłowego, błędnego, podjęzykowego ). W rdzeniu przedłużonym mieści się szereg ośrodków odpowiedzialnych za najważniejsze dla życia funkcje tj. oddychanie i praca serca. Komora czwarta swym kształtem przypominająca piramidę wi...
Opony mózgowo-rdzeniowe .. Głównym miejscem wytwarzania płynu są sploty naczyniówkowe w komorach bocznych mózgowia. Z komór tych płyn mózgowo - rdzeniowy przedostaje się do komory trzeciej a następnie przez wodociąg mózgu do komory czwartej. Komory te również uczestniczą w wytwarzaniu płynu. W komorze czwartej obecne się trzy... Unaczynienie mózgu .. główne tętnice zaopatrujące mózg w krew: tętnice przednie, środkowe i tylne mózgu. Tętnica przednia mózgu zaopatruje w krew m.in. wzgórze, ciało prążkowane, oraz przednią część kory mózgowej. Tętnica środkowa unaczynia również wzgórze, ciało prążkowane, dolną i boczną część, a tętnica tylna mózgu ty...
Oko .. główną powierzchnią załamującą światło wysłaną nabłonkiem wielowarstwowym płaskim. Miejsce przejścia twardówki w rogówkę nosi nazwę rąbka rogówki. Naczyniówka jest warstwą, w której biegną naczynia tętnicze i żylne skupiające się szczególnie w biegunie tylnym gałki ocznej. W części przedniej z naczy...